“Giờ văn bên gối” của Ô cửa sách mời các bạn sau khi nghe Podcast về nhà văn Andersen và truyện “Nữ chúa tuyết” cùng thử sức với đề ôn luyện này nhé!
Link video:
ĐỀ ÔN LUYỆN TUYỂN SINH LỚP 10
(Theo cấu trúc đề Phổ thông Năng Khiếu)
Môn: NGỮ VĂN (KHÔNG CHUYÊN) Thời gian làm bài: 100 phút
Chủ đề: CÁCH NHÌN CUỘC SỐNG
- PHẦN ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc ngữ liệu sau đây và trả lời câu hỏi bên dưới:
Một hôm quỷ ta rất sung sướng vì đã làm ra một tấm gương rất kỳ lạ. Những vật tốt đẹp soi vào đấy đều nom chẳng ra gì cả, trái lại các vật xấu xí lại càng rõ nét và nổi bật hẳn lên, trông lại càng xấu xí hơn. Những phong cảnh đẹp vào gương thì trông như mớ rau muống luộc; những người tốt nhìn vào lại trở thành đáng ghét, đi đầu lộn xuống đất, có khi mất cả bụng, mặt thì méo mó không nhận ra ai nữa. Nếu trên mặt có một vết tàn nhang thì nhìn vào gương, vết tàn nhang ấy lại thấy loang ra khắp mặt, mũi mồm đều là tàn nhang.
Quỷ lấy làm thích thú lắm. Khi một người có ý nghĩ tốt thì ý nghĩ đó phản ánh trong gương thành những vết nhăn nhó, quỷ cười khoái trá về sự phát minh xảo quyệt của mình.
Đồ đệ của quỷ kể lại rằng tấm gương ấy là một kỳ quan. Chúng bảo:
– Bây giờ người ta có thể biết bộ mặt thật của thế giới và loài người.
Và chúng mang gương đi khắp nơi, chẳng một vật nào, chẳng có người nào không bị chúng làm méo mó đi. Chúng còn muốn bay lên trời để nhạo báng các tiên đồng và cả Chúa Trời nữa. Chúng càng bay cao, gương càng nhăn nhó. Khó nhọc lắm chúng mới giữ nổi gương. Chúng bay lên, bay lên mãi và cuối cùng lên đến gần Thượng đế và các tiên đồng. Tấm gương nhăn nhó rúm ró lại, cong queo và tuột khỏi tay lũ quỷ, vỡ tan thành triệu triệu mảnh.
Sự việc bây giờ trở nên vô cùng tồi tệ, tồi tệ hơn trước nhiều, mỗi mảnh gương vỡ nếu bay vào mắt ai thì găm chặt vào đấy, làm cho người ấy nhìn mọi vật sai lệch, chỉ thấy những cái xấu xa, mỗi mảnh gương có phép ma như tấm gương lớn, có bao nhiêu mảnh gương là bằng ấy tấm gương. Vô cùng tai hại! Một số người bị mảnh gương găm vào tim, tim họ trở nên băng giá. Có mấy mảnh to, người ta cắt ra làm kính cửa, nhưng chớ có nhìn bạn bè qua những vuông kính ấy!
Trích Truyện Nữ chúa Tuyết, phần 1 Tấm gương và những mảnh gương vỡ (Truyện cổ Andersen, NXB Văn học, 2016, trang 437- 438)
CHÚ THÍCH TÁC GIẢ, TÁC PHẨM
Hans Christian Andersen (1805 – 1875) là nhà văn viết cho thiếu nhi người Đan Mạch. Ông đã mang hơi thở của thực tại vào những câu chuyện “giả cổ tích”. Ông chiêm nghiệm rằng: “Chẳng có câu chuyện cổ tích nào hay hơn câu chuyện do chính cuộc sống viết nên” và “những cuộc phiêu lưu kỳ diệu nhất cũng từ thực tại mà ra”. Chính vì thế, thế giới nghệ thuật của ông không dừng lại ở những mộng tưởng thuần túy, mà kết tinh từ những trải nghiệm nhân sinh sâu sắc, đầy suy tư về thân phận và đạo đức con người.
“Nữ Chúa Tuyết” được đánh giá là một trong những truyện thiếu nhi giàu tầng ý nghĩa bậc nhất của Andersen. Với cấu trúc gồm 7 câu chuyện nhỏ hợp thành, tác phẩm kể về hành trình phi thường của cô bé Gerda đi cứu người bạn thân tên Kay khi cậu bị mảnh gương của quỷ găm vào mắt, vào tim và bị Nữ chúa Tuyết bắt đi. Truyện còn là một bài ca về sức mạnh của lòng nhân hậu, sự thấu cảm và tình bạn trong sáng.
Đoạn trích nằm ở phần mở đầu truyện.
PHẦN TRẮC NGHIỆM (2,5 điểm)
Câu 1: Theo văn bản, tấm gương của quỷ có khả năng biến đổi hình ảnh soi vào như thế nào?
- Phóng đại những khiếm khuyết nhỏ thành những vết loang lổ và biến ý nghĩ tốt đẹp thành nhăn nhó, méo mó.
- Làm cho phong cảnh tươi đẹp trở nên tồi tàn như mớ rau muống luộc và giúp người soi nhìn thấy bộ mặt thật đầy thiện lương của mình.
- Biến người tốt thành đáng ghét với thân hình lộn ngược, mất bụng và làm cho những vật xấu xí trở nên mờ nhạt, khó nhận ra hơn.
- Biến vết tàn nhang nhỏ thành những đốm lấp lánh khắp mặt và làm cho khuôn mặt người soi trở nên kỳ dị nhưng vẫn giữ được thần thái cũ.
Câu 2: Xác định ngôi kể và vai trò của người kể chuyện trong đoạn trích trên?
- Ngôi kể thứ nhất; người kể là một nhân vật trong truyện, trực tiếp chứng kiến và kể lại sự xảo quyệt của con quỷ.
- Ngôi kể thứ ba; người kể chuyện ẩn mình và có cái nhìn thấu suốt mọi sự việc.
- Ngôi kể thứ ba; người kể chuyện là đồ đệ của quỷ, kể lại hành trình mang tấm gương đi nhạo báng thế gian.
- Ngôi kể thứ nhất; người kể xưng “Tôi”, là tác giả trực tiếp tham gia vào cốt truyện để dẫn dắt bạn đọc.
Câu 3: Trong các câu văn: “ Một hôm quỷ ta rất sung sướng vì đã làm ra một tấm gương rất kỳ lạ. Những vật tốt đẹp soi vào đấy đều nom chẳng ra gì cả, nhưng trái lại các vật xấu xí lại càng rõ nét và nổi bật hẳn lên, trông lại càng xấu xí hơn.“, phép liên kết câu nào đã không được sử dụng?
- Phép lặp, Phép thế
- Phép thế, Phép nối
- Phép nối, Phép lặp
- Phép liên tưởng, Phép lặp
Câu 4: Sự việc tấm gương bị vỡ được miêu tả theo trình tự logic nào sau đây?
- Tấm gương bay lên cao -> Nhìn thấy bộ mặt thật của thế giới -> Gương bị nhăn nhó, cong vênh -> Vỡ tan thành hàng tỷ mảnh.
- Quỷ làm ra gương -> Đồ đệ quỷ mang gương đi khắp nơi -> Muốn bay lên cao nhạo báng Thượng đế -> Càng lên cao gương càng rung mạnh và nhăn nhó -> Gương rơi xuống đất vỡ tan.
- Quỷ mang gương bay lên trời -> Càng lên cao gương càng nhăn nhó, rúm ró -> Quỷ không giữ nổi làm gương rơi và vỡ tan tành.
- Quỷ làm ra gương -> Đồ đệ mang gương đi khắp thế gian -> Gương tự phát nổ do chứa đựng quá nhiều điều xấu xa của loài người.
Câu 5: Hình ảnh mảnh gương găm vào mắt và vào tim con người mang ý nghĩa gì?
- Phê phán sự bất cẩn của lũ quỷ và lời cảnh báo về những tai nạn bất ngờ có thể xảy ra trong cuộc sống thường nhật.
- Nhấn mạnh rằng cái ác chỉ tồn tại khi con người nhìn thế giới sai lệch.
- Cảnh báo về sự lây lan của cái ác: Khi nhãn quan bị sai lệch (găm vào mắt) và tâm hồn bị băng giá (găm vào tim), con người sẽ đánh mất nhân tính.
- Ca ngợi sự thông thái của quỷ khi tạo ra một loại vật chất có thể tồn tại vĩnh cửu dưới dạng hàng tỷ mảnh vụn trong cơ thể người.
PHẦN TỰ LUẬN NGẮN (1,5 điểm)
Câu 6 (0,5đ): Phân tích vai trò của chi tiết tấm gương bị vỡ thành “hàng tỷ tỷ mảnh vụn” đối với việc thể hiện tư tưởng của tác giả về sự tồn tại của cái ác trong đời thực.
Câu 7 (1,0đ): Lời khẳng định của lũ quỷ về “bộ mặt thật của thế giới” gợi cho bạn suy nghĩ gì về cách chúng ta lựa chọn “lăng kính” để nhìn nhận cuộc sống?
- PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm) – Viết đoạn văn nghị luận văn học: Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nội dung chủ đề của đoạn trích.
Câu 2 (4,0 điểm) – Viết bài văn nghị luận xã hội: Trong truyện, khi mảnh gương găm vào mắt, người ta chỉ thấy những cái xấu xa; khi găm vào tim, tim họ trở nên băng giá. Trong xã hội hiện đại, đôi khi “mảnh gương của quỷ” không đến từ phép thuật, mà đến từ những định kiến, sự hằn học hoặc lối sống ích kỷ trong đời thực hoặc trên không gian mạng.
Hãy viết bài văn nghị luận đề xuất những giải pháp để giữ cho “trái tim không hóa đá” trước “những mảnh vỡ tiêu cực” ngoài đời thực và trên không gian mạng.
Vui lòng KHÔNG re-up khi chưa được sự cho phép của Ô cửa sách. Để lưu hoặc chia sẻ, bạn có thể share link bài viết chứ đừng copy re-up nhé!
